Aspektem często pomijanym w działalności produkcyjnej i usługowej jest zapewnienie odpowiednich kwalifikacji dla pracowników. Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że prace związane z lutowaniem ręcznym objęte są przepisami zawartymi w odrębnych przepisach i wymagają stosownych kwalifikacji.
Aktem prawnym opisującym prawidłową organizację prac spawalniczych jest Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 27 kwietnia 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach spawalniczych. W rozporządzeniu tym opisano wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach obejmujących: spawania, naprawianie, lutowanie, zgrzewanie i cięcie termiczne metali i tworzyw termoplastycznych.
Rozdział 4 tego rozporządzenie porusza kwestię kwalifikacji spawalniczych. W § 27 opisano że: Prace spawalnicze powinny być wykonywane przez osoby posiadające „Zaświadczenie o ukończeniu szkolenia” albo „Świadectwo egzaminu spawacza” lub „Książkę spawacza”, wystawiane w trybie określonym w odrębnych przepisach i Polskich Normach, z uwzględnieniem przepisu § 28.
Wspomniany § 28 jednoznacznie głosi: Osoby wykonujące:
1) ręczne cięcie termiczne,
2) zgrzewanie,
3) ręczne lutowanie,
4) zmechanizowane i automatyczne wykonywanie prac spawalniczych
– powinny wykazać się co najmniej zaświadczeniem o ukończeniu szkolenia w zakresie określonym w odrębnych przepisach i Polskich Normach.
O ile odrębne przepisy precyzują sposób nabywania kwalifikacji spawalniczych – egzamin spawalniczy i książeczkę spawacza o tyle sytuacja w kwestii uprawnień do ręcznego lutowania jest nieco inna. Przepisy jednoznacznie nie opisują sposobów i procedury pozyskiwania „Zaświadczeń o ukończeniu szkolenia”. Warto podkreślić jednak, że zapisy rozporządzenia oraz interpretacja PIP jasna głoszą potrzebę posiadania takiego dokumentu prze osobę wykonującą lutowania ręczne. Na nasze zapytania o zasadność posiadania zaświadczeń kwalifikacyjnych przedstawicielka PIP w oficjalnej korespondencji udzieliła jednoznacznie brzmiącej odpowiedzi. Poniżej kluczowy fragment odpowiedzi z PIP z dnia 25.11.2025 r.:
„Stosownie do art. 2373 § 1 ustawy z dnia 26.06.1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z
2025 r. poz. 277), nie wolno dopuścić pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada on wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych umiejętności, a także dostatecznejznajomości przepisów oraz zasad bhp.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 27 kwietnia 2000 r. w sprawiebezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach spawalniczych (Dz. U. z 2000 r. Nr 40, poz.470) określa wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach spawalniczychobejmujących spawanie, napawanie, lutowanie, zgrzewanie i cięcie termiczne metalii tworzyw termoplastycznych.
Zgodnie z § 3 pkt 11 tego rozporządzenia, przez określenie „kwalifikacjespawalnicze” należy rozumieć ukończenie odpowiedniego przeszkolenia teoretycznegoi praktycznego w zakresie spawalnictwa, potwierdzone egzaminem oraz dokumentemupoważniającym do wykonywania prac spawalniczych”.
Na podstawie przywołanych przepisów wyraźnie widać, że pracodawca chcący opuścić pracowników do prac polegających na lutowaniu ręcznym powinien zadbać o zapewnienie dla takich pracowników odpowiedniego zaświadczenia o ukończeniu szkolenia. Na potrzebę ta odpowiada Akademia Lutowania zapewniająca szkolenie teoretyczne i praktyczne dostosowane do charakterystyki procesu u danego Klienta. Szkolenie takie kończy się wewnętrznym egzaminem, którego zaliczenie umożliwia wystawienie wymaganego przepisami zaświadczenia o ukończeni szkolenia.
Zachęcamy do kontaktu Akademią Lutowania i ustalenia szczegółów szkolenia podnoszącego umiejętności praktyczne pracowników oraz zapewniającego zgodność z obowiązującymi przepisami (compliance). Szkolenie takie organizujemy w miejscu i czasie dogodnym dla Klienta dostosowując je do charakterystyki procesu w jego zakładzie.
